Sac / Levha Hesabı
Sac Ağırlık Hesaplama Nasıl Yapılır?
Sac ağırlığı hesabı; en, boy, kalınlık, adet ve malzeme yoğunluğu birlikte değerlendirilerek yapılır. Lazer kesim, plazma kesim, büküm, stok kontrolü ve teklif hazırlama süreçlerinde en sık kullanılan ön hesaplardan biridir.
Temel Formül
Dikdörtgen bir sac veya levhada hacim; en x boy x kalınlık çarpımı ile bulunur. Ölçüler milimetre girildiğinde hesap önce hacmi doğru birime dönüştürür, ardından yoğunluk değeri ile çarpar. Pratik kullanımda çelik için 7.85 g/cm3, alüminyum için 2.70 g/cm3, paslanmaz çelik için ise kaliteye göre yaklaşık 7.90-8.00 g/cm3 aralığı kullanılır.
Genel mantık şöyledir: sac ağırlığı = hacim x yoğunluk. Burada kritik nokta, kalınlık değerinin doğru girilmesidir. Kalınlık iki katına çıktığında ağırlık da yaklaşık iki katına çıkar. Bu yüzden 1.5 mm ile 2 mm sac arasındaki fark, büyük ebatlarda toplam maliyeti ciddi biçimde etkileyebilir.
Örnek Hesap
1000 mm x 2000 mm x 2 mm ölçüsünde bir çelik sac düşünelim. Çelik yoğunluğu 7.85 g/cm3 alınırsa sonuç yaklaşık 31.4 kg olur. Aynı ölçüde alüminyum sac kullanıldığında yoğunluk 2.70 g/cm3 seviyesine düştüğü için ağırlık yaklaşık 10.8 kg olur. Ölçüler aynı kalmasına rağmen malzeme seçimi sonucu tamamen değiştirir.
Bu örnek, teklif hazırlarken yalnızca ebatı değil, malzeme sınıfını da netleştirmenin neden önemli olduğunu gösterir. Müşteriden gelen çizimde malzeme belirtilmemişse hesap sonucu sadece varsayım olur. Kesin maliyet için malzeme cinsi, kalite, kalınlık toleransı ve varsa kaplama bilgisi birlikte değerlendirilmelidir.
Teklif Öncesi Kontrol Listesi
- En, boy ve kalınlık değerlerinin tamamını aynı ölçü sistemiyle girin.
- Galvaniz, paslanmaz, alüminyum veya pirinç gibi farklı malzemelerde yoğunluğu mutlaka değiştirin.
- Lazer kesim ve plazma kesim için fire, kesim payı ve levha yerleşimini ayrı hesaplayın.
- Stok kalınlığı nominal değerden farklıysa üretici toleransını dikkate alın.
- Kritik sevkiyatlarda hesap sonucunu kantar veya stok kartı ile karşılaştırın.
Hesaplama sonucu teknik bir ön kontroldür. Fatura, sevkiyat veya resmi tartım gereken durumlarda kantar sonucu ve firma prosedürü esas alınmalıdır.
Sac Hesabında Sık Sorulan Sorular
Galvaniz sac ile siyah sac aynı mı hesaplanır?
Ön hesapta aynı geometri kullanılabilir; ancak galvaniz kaplama ve üretim toleransı küçük ağırlık farkları oluşturabilir. Kesin sevkiyat veya fiyatlandırma yapılacaksa üretici stok kartındaki kg/adet ya da kg/m2 değeriyle karşılaştırma yapılmalıdır.
Kesim firesi ağırlığa dahil edilmeli mi?
Malzeme satın alma hesabında fire dahil edilmelidir. Parça net ağırlığı ile satın alınacak levha ağırlığı aynı şey değildir. Lazer kesim yerleşiminde boşluklar, köprüler, kenar payları ve kalan hurda ayrıca değerlendirilmelidir.
Kalınlık toleransı ne kadar önemlidir?
İnce saclarda küçük farklar bile yüksek adetli işlerde toplam ağırlığı etkiler. Bu yüzden teklif metninde nominal kalınlıkla hesap yapıldığı belirtilmeli, kritik işlerde gerçek stok kalınlığı ölçülmelidir.