Boru / Dairesel Kesit
Boru Ağırlık Hesaplama Nasıl Yapılır?
Boru ağırlığı hesabında yalnızca dış çap yeterli değildir. Dış çap, et kalınlığı, uzunluk, adet ve malzeme yoğunluğu birlikte değerlendirilir. Bu nedenle aynı dış çaptaki iki boru, farklı et kalınlığına sahipse tamamen farklı ağırlık verir.
Boru Hesabının Mantığı
Boru içi boş dairesel bir kesittir. Hesaplamada önce dış dairenin alanı bulunur, ardından iç boşluğun alanı çıkarılır. İç çap, dış çaptan iki et kalınlığı çıkarılarak bulunur. Elde edilen kesit alanı uzunlukla çarpıldığında hacim ortaya çıkar; hacim de yoğunlukla çarpılarak ağırlığa dönüştürülür.
Örneğin dış çapı 60 mm, et kalınlığı 3 mm olan bir çelik boruda iç çap yaklaşık 54 mm olur. Hesaplama bu iki dairenin alan farkını alır. Et kalınlığı 3 mm yerine 5 mm olduğunda iç boşluk küçülür, kesit alanı büyür ve kg/m değeri belirgin şekilde artar.
Kg/m Değeri Neden Önemlidir?
Boru ticaretinde çoğu zaman birim ağırlık yani kg/m değeri kullanılır. Altı metrelik bir boy borunun toplam ağırlığı, kg/m değeri ile boy uzunluğunun çarpılmasıyla hızlıca bulunabilir. Ancak standart borularda üretici katalog değerleri, kaynak dikişi, ovalite, tolerans ve kalite farkı nedeniyle formül hesabından küçük sapmalar gösterebilir.
Bu yüzden hesap sonucu teklif ve planlama için güçlü bir ön değer verir; kesin sevkiyat hesabında üretici katalogları, stok kartı veya kantar sonucu dikkate alınmalıdır. Özellikle paslanmaz boru ve alüminyum boru gibi farklı yoğunluklu malzemelerde varsayılan çelik yoğunluğu kullanılmamalıdır.
Hatalı Sonuçları Önlemek İçin
- Et kalınlığının dış çapın yarısından küçük olduğundan emin olun.
- Uzunluk birimini m veya mm olarak doğru seçin.
- Dikişli, dikişsiz, paslanmaz veya alüminyum boru için yoğunluğu kontrol edin.
- Katalog kg/m değeri varsa kritik tekliflerde hesapla karşılaştırın.
- Kesim firelerini ve kalan boyları toplam ağırlığa ayrıca ekleyin.
Boru Hesabında Sık Sorulan Sorular
Et kalınlığı neden iki kez düşülür?
Borunun iç çapı hesaplanırken et kalınlığı hem sağ hem sol taraftan düşülür. Bu nedenle iç çap = dış çap - 2 x et kalınlığı şeklinde düşünülür. Bu adım atlanırsa iç boşluk yanlış bulunur ve ağırlık sonucu sapar.
Dikişli ve dikişsiz boruda sonuç değişir mi?
Formül mantığı aynıdır; fakat üretim yöntemi, kaynak dikişi ve toleranslar katalog değerini etkileyebilir. Kritik projelerde hesap sonucu yerine üretici tablosundaki kg/m değerinin esas alınması daha güvenlidir.
Yuvarlak boru ile dolu mil hesabı aynı mıdır?
Hayır. Dolu milde iç boşluk yoktur ve tüm daire alanı kullanılır. Boruda ise dış daire alanından iç boşluk çıkarılır. Bu yüzden aynı dış çaptaki dolu mil, borudan çok daha ağırdır.